Foto's: Ton Toemen

Breda doet iets dat in Nederland nog vrij uniek is: op heel veel plekken tegelijk de stad inrichten als leefgebied voor insecten. Leemblokken in kademuren, holtes in metselwerk waar planten kunnen wortelen, vlieren die zomaar uit een muur omhoog komen, singels die weer ruimte bieden aan otters. Al die vergroeningsacties lijken misschien willekeurig, maar er zit een duidelijke aanpak achter, is ook te lezen in dit interview met stadsecoloog Rombout van Eekelen.

Bredase aanpak voor een insectvriendelijke stad als blauwdruk voor heel Nederland

Dat we als Breda goed bezig zijn wist je misschien al, maar wist je ook dat de Bredase aanpak als blauwdruk wordt gebruikt voor andere steden? Die blauwdruk is te vinden in de Richtlijnen verbetering van de insectendiversiteit in de bebouwde omgeving, opgesteld door Nora Thierry, Vera Bouw en Victor Beumer (Aveco de Bondt) en Olga van den Pol (Arcadis).

De richtlijnen zijn een praktische handreiking voor projectontwikkelaars, parkmanagers, stedenbouwers en gemeentelijke ambtenaren. Het is een concreet stappenplan, bestaand uit elf richtlijnen, om in beleid mee te nemen. Ze zijn geïnspireerd op wat er in Breda gebeurt en bedoeld om door te geven aan andere steden en bouwontwikkelingen.

Werk je zelf aan stadsvergroening, een nieuwbouwwijk of het beheer van openbare ruimte? Dit document is gratis te downloaden en bedoeld om mee aan de slag te gaan.

Waarom insecten?

Insecten vormen 75 procent van alle diersoorten op aarde. Ze bestuiven planten, breken natuurlijk afval af, houden plagen in toom en zijn zelf voedsel voor vogels, vissen en kleine zoogdieren. Zonder insecten geen vogels, geen otters, geen bloeiende tuin én… geen voedsel.

Het gaat al jaren niet goed met ze: door verstening, versnippering, pesticiden en klimaatverandering zijn populaties hard achteruitgegaan. In een stad is daar veel aan te doen, blijkt in Breda én uit de richtlijnen. Door op heel veel plekken in de stad te vergroenen, ontstaat er een groter leefgebied voor insecten.

Trouw schreef onlangs een uitgebreid artikel over biodiversiteit in de stad en onze aanpak: Breda lokt insecten, vogels en groen de stad in. 

In mei 2025 kreeg Breda als eerste stad in de EU de status van National Park City. Een internationale erkenning voor wat hier gebeurt. Maar het mooie aan deze richtlijnen is dat ze niet vragen om een complete stad opnieuw uitvinden. Een berm anders maaien, een geveltuin aanleggen, leemblokken in een muur metselen, een poel graven, een paar inheemse struiken planten; het telt allemaal mee. En als je het op heel veel plekken tegelijk doet, krijg je wat hier begint te ontstaan: een stad die ook voor insecten een fijne plek is.

Deel de richtlijnen gerust met collega's, beleidsmakers of bouwontwikkelaars in jouw regio. Hoe meer steden meedoen, hoe groter het effect.

Woon je in Breda en wil je zelf aan de slag? Denk aan een geveltuin, een wijkactie of een stukje openbare ruimte dat een opknapbeurt verdient. Er zijn verschillende subsidies en fondsen beschikbaar, waaronder wijkdeals. Een idee aanmelden? Mail naar info@bredanationalparkcity.nl.